Bu sayfada
Kısa yanıt
Güncel tanıma göre fasyal sistem, tüm bedeni saran, kolajen içerikli bağ dokusunun kesintisiz, üç boyutlu bir ağıdır. Fasya sinir uçları bakımından zengindir. Ancak yoğun fasyayı mekanik olarak değiştirmek için elle uygulanabilenden kat kat büyük bir kuvvet gerekir; miyofasyal tekniklerin etkinliğine ilişkin kanıtlar ise bu tedaviyi önermek için yetersizdir.
Klasik anatomide fasya uzun süre kasları saran pasif bir “ambalaj malzemesi” olarak kabul edilmiştir. Son yirmi yılda fasya araştırmaları hızla gelişmiştir.
Güncel tanım
Fasya Araştırma Derneği'nin nomenklatür komitesinin ve spor hekimliği alanındaki uluslararası konsensüsün tanımına göre fasyal sistem, tüm bedeni saran, kolajen içerikli bağ dokusunun kesintisiz, üç boyutlu bir ağıdır. Bu ağ kasları, organları, damarları ve sinirleri sarar ve onları birbirine bağlar.
Bir duyu organı olarak fasya
Fasyada çok sayıda serbest sinir ucu ve mekanoreseptör bulunur. Bu nedenle fasya, ağrının oluşumunda ve bedenin konumunun algılanmasında rol oynayabilir.
Fasya kasılabilir mi?
Fasyada kasılma yeteneğine sahip miyofibroblastlar bulunur. Ancak ölçülen kuvvetler çok küçüktür ve omurganın stabilitesini etkileyecek düzeyde değildir.
Fasyayı elle “değiştirmek” mümkün mü?
Hesaplamalar, yoğun fasyayı, örneğin fasya latayı ya da plantar fasyayı mekanik olarak deforme etmek için elle uygulanabilenden kat kat büyük bir kuvvet gerektiğini göstermektedir. Dolayısıyla manuel tedavi sırasında terapistin hissettiği “gevşeme”, dokunun mekanik olarak değişmesiyle açıklanamaz ve başka mekanizmalarla, muhtemelen sinir sisteminin yanıtıyla ilişkilidir. Hiyalüronik asidin fasyada “yoğunlaşması” fikri ise henüz bir hipotez olarak kalmaktadır.
Klinik kanıtlar
Miyofasyal tekniklerin kronik kas-iskelet sistemi ağrılarındaki etkinliğine ilişkin sistematik derleme, mevcut kanıtları bu tedaviyi önermek için yeterli bulmamaktadır.
Öğrenci için sonuç
Fasyanın anatomisini bilmek palpasyon ve klinik akıl yürütme için önemlidir. Ancak “yapışıklıkları kırmak”, “toksinleri atmak” ya da “dokuda birikmiş duyguları serbest bırakmak” gibi ifadelerin bilimsel temeli yoktur ve profesyonel iletişimde kullanılmamalıdır.
“Fasya 1” modülünün ders kayıtlarını video dersler sayfasında inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar
- Adstrum S. ve ark. (2017). Fasyanın tanımı: terminoloji. J Bodyw Mov Ther. DOI: 10.1016/j.jbmt.2016.11.003 (yeni pencerede)
- Zügel M. ve ark. (2018). Fasya ve spor hekimliği: uluslararası uzlaşı. Br J Sports Med. DOI: 10.1136/bjsports-2018-099308 (yeni pencerede)
- Schleip R. ve ark. (2019). Fasyanın kasılma yeteneği. Front Physiol. DOI: 10.3389/fphys.2019.00336 (yeni pencerede)
- Chaudhry H. ve ark. (2008). Manuel terapide fasyanın deformasyonu için gereken kuvvetler. J Am Osteopath Assoc. DOI: 10.7556/jaoa.2008.108.8.379 (yeni pencerede)
- Fede C., Stecco C. ve ark. (2018). Fasyada hiyalüronik asit. J Anat. DOI: 10.1111/joa.12866 (yeni pencerede)
- Laimi K. ve ark. (2018). Kronik kas-iskelet sistemi ağrısında miyofasyal tekniklerin etkinliği: sistematik derleme. Clin Rehabil, 32(4):440–450. DOI: 10.1177/0269215517732820 (yeni pencerede)
Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hekim tavsiyesinin yerini tutmaz.