Osteopatiyada təhlükəsizlik: qırmızı bayraqlar və differensial diaqnostika

Yan təsirlər nə qədər tez-tez olur?

Osteopatik müalicədən dərhal sonra yan reaksiyalar müraciətlərin təxminən 2,5%-də qeydə alınıb, əsasən ağrı və narahatlıq. Manual terapiyaya dair icmala görə yüngül və ya orta dərəcəli, qısamüddətli reaksiyalar müşahidə tədqiqatlarında pasiyentlərin təxminən 41%-ində, randomizə olunmuş tədqiqatlarda isə təxminən 22%-ində müşahidə olunur. Ciddi hadisələrin tezliyi təxminən 0,13% qiymətləndirilir.

Ciddi fəsadlar

Ciddi hadisələr nadirdir, lakin təsvir olunub, xüsusən boyun nahiyəsində manipulyasiyadan sonra və diaqnozu qoyulmamış xəstəliyi olan pasiyentlərdə. Amerika Ürək Assosiasiyası pasiyentlərin boyun manipulyasiyası ilə boyun arteriyalarının disseksiyası arasındakı statistik əlaqə barədə məlumatlandırılmasını tövsiyə edir.

Əks-göstərişlər

ÜST-ün sənədində mütləq və nisbi əks-göstərişlər ayrıca sadalanır: qanaxma pozuntuları, sümük və birləşdirici toxumanı zəiflədən xəstəliklər, aorta anevrizması, kəskin baş travması, beyinə qansızma, kəskin qarın ağrısı, nevroloji əlamətləri güclənən disk yırtığı, kauda ekvina sindromu, şişlər, sümük infeksiyaları və digərləri. Daha geniş siyahı “Osteopatiya nədir?” səhifəsinin təhlükəsizlik bölməsindədir.

Qırmızı bayraqlar

Aşağıdakı əlamətlər pasiyentin təcili həkimə yönləndirilməsini tələb edir:

• travmadan sonrakı şiddətli ağrı;
• qızdırma;
• izahı olmayan arıqlama;
• xərçəng anamnezi;
• istirahətdə və gecə keçməyən ağrı;
• ətraflarda güclənən zəiflik;
• sidik və nəcis ifrazının pozulması;
• boyun ağrısı ilə müşayiət olunan başgicəllənmə, ikigörmə, nitq və ya udma pozuntusu;
• qəfil şiddətli baş ağrısı.

Beynəlxalq çərçivələr

Beynəlxalq Ortopedik Manual Fizioterapevtlər Federasiyası (IFOMPT) onurğa nahiyəsində ciddi xəstəliklərin və boyun damarları ilə bağlı risklərin skrininqi üçün klinik çərçivələr hazırlayıb.

Mənbələr

1. Degenhardt B. F. və həmk. (2018). Osteopatik müalicədən sonrakı yan reaksiyalar. J Am Osteopath Assoc. DOI: 10.7556/jaoa.2018.033 (yeni pəncərədə)
2. Carnes D. və həmk. (2010). Manual terapiyada yan təsirlər: sistematik icmal. Man Ther. DOI: 10.1016/j.math.2009.12.006 (yeni pəncərədə)
3. Swait G., Finch R. (2017). Spinal manipulyasiyanın riskləri. Chiropr Man Therap. DOI: 10.1186/s12998-017-0168-5 (yeni pəncərədə)
4. Biller J. və həmk. (2014). Boyun arteriyalarının disseksiyası və boyun manipulyasiyası: Amerika Ürək Assosiasiyasının bəyanatı. Stroke. DOI: 10.1161/STR.0000000000000016 (yeni pəncərədə)
5. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (2010). Osteopatiya üzrə təlim standartları. ISBN 978-92-4-159966-5. who.int (yeni pəncərədə)
6. Finucane L. M. və həmk. (2020). Onurğa nahiyəsində ciddi patologiyanın tanınması: IFOMPT çərçivəsi. J Orthop Sports Phys Ther. DOI: 10.2519/jospt.2020.9971 (yeni pəncərədə)
7. Rushton A. və həmk. (2023). Manual terapiyadan əvvəl boyun damarları ilə bağlı risklərin qiymətləndirilməsi: IFOMPT çərçivəsi. J Orthop Sports Phys Ther. DOI: 10.2519/jospt.2022.11147 (yeni pəncərədə)

Bu məqalə maarifləndirici xarakter daşıyır və həkim məsləhətini əvəz etmir.