Bu səhifədə
Qısa cavab
Xroniki qeyri-spesifik bel ağrısında osteopatik müalicə 3 aya qədər ağrını 100 ballıq şkala üzrə orta hesabla təxminən 13 bal azaldır. Lakin imitasiya (plasebo) müalicə ilə müqayisəli tədqiqatlarda fərq kiçik olub və ya aşkar edilməyib, kəskin bel ağrısında isə fayda göstərilməyib. NICE təlimatı manual terapiyanı yalnız məşqləri də əhatə edən kompleks müalicənin bir hissəsi kimi tövsiyə edir.
Bel ağrısı osteopatik müalicənin ən çox öyrənildiyi sahədir.
Nə məlumdur?
15 randomizə olunmuş tədqiqatın meta-analizinə görə, xroniki qeyri-spesifik bel ağrısında osteopatik müalicə 3 aya qədər ağrını 100 ballıq şkala üzrə orta hesabla təxminən 13 bal azaldır və funksiyanı bir qədər yaxşılaşdırır. Sübut keyfiyyəti orta səviyyədədir. Hamiləlik dövründə bel və çanaq ağrısında da ağrının azalması müşahidə olunub (orta hesabla təxminən 17 bal).
Nə məlum deyil?
Osteopatik müalicəni imitasiya (plasebo) müalicə ilə müqayisə edən tədqiqatlarda nəticələr daha təvazökardır. 400 pasiyentin iştirak etdiyi tədqiqatda funksional məhdudiyyət üzrə fərq kiçik olub və klinik əhəmiyyəti şübhəli qiymətləndirilib, ağrı üzrə isə fərq aşkar edilməyib. Başqa bir meta-analiz də imitasiya müalicə ilə müqayisədə ağrı və funksional məhdudiyyət üzrə üstünlük tapmayıb. Kəskin bel ağrısında isə fayda göstərilməyib.
Klinik təlimatlar nə tövsiyə edir?
Böyük Britaniyanın NICE təlimatı bel ağrısında manual terapiyanı yalnız məşqləri də əhatə edən kompleks müalicənin bir hissəsi kimi nəzərdən keçirməyi tövsiyə edir.
Görüntüləmə haqqında
Ağrısı olmayan insanlarda aparılmış tədqiqatların sistematik icmalına görə, disk degenerasiyası kimi dəyişikliklər 20 yaşlılarda 37%, 80 yaşlılarda isə 96% hallarda rast gəlinir. Buna görə MRT-də aşkar edilən bir çox dəyişiklik təbii yaşlanmanın bir hissəsidir və ağrının səbəbi olmaya bilər. Görüntülər həmişə klinik vəziyyətlə birlikdə şərh olunmalıdır.
Nəticə
Bel ağrısında osteopatik müalicə aktiv məşqlər və pasiyentin maarifləndirilməsi ilə birlikdə tətbiq olunan tamamlayıcı yanaşma ola bilər. Müalicədən əvvəl ciddi xəstəlik əlamətləri — qırmızı bayraqlar — mütləq yoxlanılmalıdır.
Mənbələr
- Franke H. və həmk. (2014). Qeyri-spesifik bel ağrısında osteopatik manipulyativ müalicə: sistematik icmal və meta-analiz. BMC Musculoskelet Disord. DOI: 10.1186/1471-2474-15-286 (yeni pəncərədə)
- Franke H. və həmk. (2017). Hamiləlik dövründə və doğuşdan sonra bel və çanaq ağrısında osteopatik müalicə. J Bodyw Mov Ther. DOI: 10.1016/j.jbmt.2017.05.014 (yeni pəncərədə)
- Nguyen C. və həmk. (2021). Xroniki bel ağrısında osteopatik müalicə ilə imitasiya müalicənin müqayisəsi: randomizə olunmuş tədqiqat. JAMA Intern Med. DOI: 10.1001/jamainternmed.2021.0005 (yeni pəncərədə)
- Ceballos-Laita L. və həmk. (2024). Osteopatik müalicə ilə imitasiya müalicənin müqayisəsi: meta-analiz. Diseases. DOI: 10.3390/diseases12110287 (yeni pəncərədə)
- Zipp və həmk. (2025). Osteopatiya üzrə sistematik icmalların icmalı. J Bodyw Mov Ther. DOI: 10.1016/j.jbmt.2025.03.018 (yeni pəncərədə)
- NICE NG59 (2016, 2026-cı il düzəlişləri). Bel ağrısı və siyatika: qiymətləndirmə və müalicə. nice.org.uk (yeni pəncərədə)
- Brinjikji W. və həmk. (2015). Ağrısı olmayan insanlarda onurğanın degenerativ dəyişikliklərinin görüntüləmə tapıntıları: sistematik icmal. AJNR Am J Neuroradiol, 36(4):811–816. DOI: 10.3174/ajnr.A4173 (yeni pəncərədə)
Bu məqalə maarifləndirici xarakter daşıyır və həkim məsləhətini əvəz etmir.